ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੇ ਬਦਲੀ ਦੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ

By: ਏਬੀਪੀ ਸਾਂਝਾ | | Last Updated: Monday, 15 May 2017 12:52 PM
ਗੁਲਾਬ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੇ ਬਦਲੀ ਦੋ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਕਿਸਾਨ ਮਨਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਰਿਆੜ ਤੇ ਮਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਤੂਰ ਕਣਕ-ਝੋਨੇ ਦੀ ਖੇਤੀ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਾਰਮ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਹੋਏ ਗੁਲਾਬ ਨੂੰ ਤੇਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਜਲ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖੇਤ ਦੇ ਗੁਲਾਬ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ, ਜਵਾਲਾਜੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਮਰਥਨ ਮੁੱਲ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕਣਕ ਤੇ ਝੋਨੇ ਦੇ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਰਿਆੜ ਤੇ ਤੂਰ ਨੇ 90 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸਿਰਫ਼ 20 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ‘ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੁਝ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਸ਼ਿਵਾਲਿਕ ਦੀ ਤਲਹਟੀ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰੀਦੀ ਤੇ ਇੱਥੇ ਆ ਗਏ। ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਕੰਕਰ ਭਰਿਆ ਸੀ ਪਰ ਉਹ ਨਵੀਂ ਤੇ ਉਪਜਾਊ ਮਿੱਟੀ ਸੀ ਜੋ ਫੁੱਲ ਉਤਪਾਦਨ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਸੀ। ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਕਾਂਗੜਾ ਤੇ ਮੈਲ਼ਿਆਂ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇਸ ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਉਬੜ-ਖਾਬੜ ਕੱਚੀ ਸੜਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਕਿਸੇ ਜੰਨਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ।
ਤੂਰ ਪਟਿਆਲਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਭਵਾਨੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਿਆੜ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅੱਜ ਵੀ ਪ੍ਰੰਪਰਾਗਤ ਖੇਤੀ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। 25 ਏਕੜ ਦੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਗੁਲਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਾਲਮਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ਼ ਹਿਮਾਲੀਅਨ ਬਾਇਓਟੈਕਨਾਲੌਜੀ (ਆਈਏਚਬੀਟੀ) ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਲਈ। ਇੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਲਾਬ ਦੀ ਖੇਤੀ, ਗੁਲਾਬ ਤੇਲ, ਗੁਲਾਬ ਪਾਣੀ ਲਈ ਰਸ ਕੱਢਣਾ ਸਿੱਖਿਆ।
ਆਪਣੇ ਆਪ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੁਆਲਿਟੀ ਦਾ ਗੁਲਾਬ-
ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਲਈ ਗੁਲਾਬ ਤੇਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਪਾਣੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਗੁਲਾਬ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸਾਲ (1996ਵੱਲੋਂ 2000) ਲੱਗ ਗਏ। ਰਿਆੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ‘ਗੁਲਾਬ ਉਦਯੋਗ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰਾ ਗੁਲਾਬ ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਤੇਲ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਗਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਅਸੀਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਕਿਸਮ ਬੁਲਗਾਰੀਆ ਦੀ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਮੇਲ ਖਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਕਰੀਬ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਤੋਂ ਉਹ ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਥਿਤ ਫਰੈਂਚ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਗੁਲਾਬ ਤੇਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਪਾਣੀ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਦੋਨਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਦੋ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਫੁੱਲ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕੀਤਾ-
ਪਹਿਲਾ ਰੇਡ ਰੋਜ਼ ਬੋਰਬੋਨਿਆਨਾ ਜੋ ਪੂਰੇ ਸਾਲ ਫੁੱਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜਾ ਪਿੰਕ ਰੋਜ਼ ਡੇਮਾਸੇਨਾ ਜੋ ਮਾਰਚ-ਅਪ੍ਰੈਲ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹਫ਼ਤੇ ਲਈ ਖਿੜ੍ਹਦੀ ਹੈ। 4 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਰੋਜ਼ ਬੋਰਬੋਨੀਆਨਾ ਤੋਂ ਨਿੱਤ ਫੁੱਲ ਤੋੜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਂਗੜਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਜਵਾਲਾਜੀ ਮੰਦਰ ਤੇ ਚਿੰਤਪੁਰਨੀ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਭਗਤ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਜੂਨ-ਜੁਲਾਈ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਫੁੱਲ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧ ਕੇ 80 ਕਿੱਲੋਗਰਾਮ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਕੀ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੰਗ 40 ਤੋਂ 60 ਕਿੱਲੋਗਰਾਮ ਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬੱਸ ਜ਼ਰੀਏ ਪਹਿਲਾਂ ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਬਾਅਦ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਮੰਦਰਾ ਵਿੱਚ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਰੋਜ਼ ਡੇਮਾਸੇਨਾ ਦੇ ਰਸ ਜਾਂ ਸਤ ਦਾ ਇਸਤੇਮਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਗੁਲਾਬ ਤੇਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਪਾਣੀ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਆੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ‘ਅਸੀਂ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ 18 ਏਕੜ ਵਿੱਚ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਗੁਲਾਬ ਤੇਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਪਾਣੀ ਦੋਵੇਂ ਕੱਢਦੇ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅੱਗੇ ਉਹ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਰਫਿਊਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।’
ਵਕਤ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ-
ਰਿਆੜ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਗੁਲਾਬ ਨੂੰ ਤੋੜਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਵਕਤ ਜਾਂ ਤਾਂ ਸਵੇਰ ਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਫਿਰ ਆਥਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਿਸ ਵਕਤ ਫੁੱਲ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਗੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਦਿਨ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਬੇਰਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਾਰਮ ਹਾਊਸ ਉੱਤੇ ਹੀ ਗੁਲਾਬ ਤੇਲ ਤੇ ਗੁਲਾਬ ਪਾਣੀ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਆਈਏਚਬੀਟੀ ਨੇ ਇਸ ਦਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਤੇ ਇਸ ਉੱਤੇ 40 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਈ।
First Published: Monday, 15 May 2017 12:52 PM

Related Stories

 ਮੱਕੀ ਤੇ ਸੂਰਜਮੁੱਖੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ..
ਮੱਕੀ ਤੇ ਸੂਰਜਮੁੱਖੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਹੱਥ ਖੜ੍ਹੇ..

ਚੰਡੀਗੜ: ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਮੱਕੀ ਤੇ ਸੂਰਜਮੁੱਖੀ ਦੀ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਤੀ ਪੰਜਾਬ ਸਰਕਾਰ ਨੇ

'ਆਪ' ਨੇ ਬਣਾਈ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ
'ਆਪ' ਨੇ ਬਣਾਈ ਕਿਸਾਨ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਮੇਟੀ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਆਰਥਕ ਮੰਦਹਾਲੀ ਤੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੇ ਬੇਰੁਖੀ ਕਾਰਨ ਆਤਮਹੱਤਿਆ ਕਰ ਰਹੇ

ਮੋਦੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪੋਲ, ਕਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਮਾਲੋਮਾਲ
ਮੋਦੀ ਦੀ ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਪੋਲ, ਕਿਸਾਨ ਨਹੀਂ ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ...

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਜਿਸ ਫ਼ਸਲ ਬੀਮਾ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ

ਦੇਸ਼ 'ਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਿਆ ਇਹ ਫੈਸਲਾ
ਦੇਸ਼ 'ਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲਿਆ ਇਹ ਫੈਸਲਾ

ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਦੇਸ਼ ‘ਚ ਦਾਲਾਂ ਦੀ ਕਮੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਾਰੇ ਬਦਲਾਂ

ਸੰਕਟ 'ਚ ਘਿਰੇ ਆਲੂ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਕੈਪਟਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਐਲਾਨ
ਸੰਕਟ 'ਚ ਘਿਰੇ ਆਲੂ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਲਈ ਕੈਪਟਨ ਦਾ ਨਵਾਂ ਐਲਾਨ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ : ਪੰਜਾਬ ਸੂਬੇ ਦੇ ਸੰਕਟ ‘ਚ ਘਿਰੇ ਆਲੂ ਉਤਪਾਦਕ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਰਾਹਤ

ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਮਾਰੀ ਨਹਿਰ 'ਚ ਛਾਲ
ਕਰਜ਼ ਤੋਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਮਾਰੀ ਨਹਿਰ 'ਚ ਛਾਲ

ਸ੍ਰੀ ਮੁਕਤਸਰ ਸਾਹਿਬ : ਪਿੰਡ ਭੁੱਲਰ ਦੀ ਢਾਣੀ ਨਿਵਾਸੀ 55 ਸਾਲਾ ਕਿਸਾਨ ਨੇ ਆਰਥਿਕ

ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਨਦਾਤਾ
ਕਰਜ਼ੇ ਦੀ ਬਲੀ ਚੜ੍ਹਿਆ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅੰਨਦਾਤਾ

ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ: ਅਜਨਾਲਾ ਦੇ ਪਿੰਡ ਤੇੜਾ ਕਲਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਕਿਸਾਨ ਮੇਜਰ ਸਿੰਘ ਵੱਲੋਂ

ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੁਆਲੇ ਹੋਏ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ
ਚਿੱਟੀ ਮੱਖੀ ਦੁਆਲੇ ਹੋਏ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਸਾਉਣੀ ਦੌਰਾਨ ਨਰਮੇ ਦੀ ਪੈਦਾਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ

ਮੋੜ ਮੰਡੀ ਦੇ ‘ਨਰਸਰੀ ਕਿੰਗ’ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ
ਮੋੜ ਮੰਡੀ ਦੇ ‘ਨਰਸਰੀ ਕਿੰਗ’ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੁਰਸਕਾਰ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਬਠਿੰਡਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਮੋੜ ਮੰਡੀ ਦੇ ਪਿੰਡ ਸੁੱਖਾ ਸਿੰਘ ਵਾਲਾ ਦੇ ਕਿਸਾਨ

ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਠੱਗੀ! ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਾਦਲ ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਚੈੱਕ ਹੋਏ ਬਾਊਸ
ਕਿਸਾਨਾਂ ਨਾਲ ਠੱਗੀ! ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਬਾਦਲ ਦੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਚੈੱਕ ਹੋਏ ਬਾਊਸ

ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ: ਕੰਡਿਆਲੀ ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨ ਠੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦਰਅਸਲ